Preken Compilaties Artikelen

Vasten hoort bij een leven met God

Wat is vasten? Enkele definities:
-    Vasten is het zich geheel of gedeeltelijk onthouden van eten of drinken voor een bepaalde periode voor geestelijke doeleinden.
-    Vasten is een onthouden van alles wat het lichaam verkwikt om jezelf met lichaam en ziel voor God te verootmoedigen om een bepaalde begeerte te verkrijgen. 
Vasten behoort een godsdienstige of God zoekende oefening te zijn. Als men eten of drinken door gebrek aan geld, hongerstaking of ziekte niet tot zich neemt, is er nog geen sprake van vasten. 
-    Vasten betekent in de Bijbel letterlijk ‘niet eten’. Breder geformuleerd: jezelf ergens van onthouden, niet als doel op zich, maar om de Heere te ontmoeten, om de Bijbel te lezen, om stil te zijn, om te bidden... Door iets te laten staan, zet je een streep onder je gebeden. Je laat zien dat het je ernst is. Je onthoudt je van iets, waardoor je leeg wordt en je van iets nieuws vervuld kunt raken. Vasten is nooit een doel op zich. 
Vasten is voluit Bijbels:

OT:    Volk Israel 1x per jaar Grote Verzoendag (Lev. 23:27), de Koningen, Ezra, Mozes,     Hanna, Nehemia, David, Daniel, Esther, Joël 

NT:    Anna, Johannes de Doper, Jezus in Mat. 6:16 ev., Paulus, Apostelen (Hand. 13:2)     en de eerste christenen.
Nog enkele Bijbelgedeelten over vasten:
•    Deuteronomium 8:11-14 
•    2 Samuël 1:1-4;11-12 
•    Jona 3:1-5 
•    2 Kronieken 20:1-4 (prachtige geschiedenis!)
•    Jesaja 58 
•    Mattheüs 6:16-18; 9:14-17; 17:21; 24:37-39 
•    Lukas 2:37 
•    Handelingen 13:1-3;14:23 
•    Galaten 5:22 (laatste vrucht van de Geest).
Wie de Bijbel op het vasten naleest, ontdekt dat het een onderdeel van het normale christelijke leven is. ‘Wanneer jullie vasten...’, zegt Jezus. Blijkbaar gaat Jezus ervan uit dat het vasten de gewoonste zaak van de wereld is (Matth. 6:16 en 9:15).

Vasten in de geschiedenis
Verder werd er de hele kerkgeschiedenis door gelovige christenen gevast (de Vroegchristelijke Kerk, kerkvaders van de Reformatie (Calvijn, Luther), Nadere Reformatie (Brakel), tijdens de grote Opwekkingen (Whitefield, Wesley, Murray, Lloyd-Jones) tot en met nu. We zien het in de levens van bekende zendingspioniers en in de zending, maar ook voor hedendaagse christenen wereldwijd vormt het vasten nog steeds een vast onderdeel in het leven met God (zoals bij de Baptisten in de Voormalige Sovjet-Unie).

Wilhelmus á Brakel, predikant uit de Nadere Reformatie, zegt hierover: ‘Hebben de kerk en de heiligen van alle tijden het niet geoefend, en ons alzo een voorbeeld van navolging gegeven? Het is droevig, en een  teken van groot verval in de kerk, dat men zo weinig werk maakt van het vasten’. 

Redenen om te vasten
Waarom zou je vasten? Je zou kunnen vasten:

    om een streep onder je voorbede te zetten (Esth. 4:1-17, Dan. 9:3, Joël 1:14-15, 2:12-18);
    om de boze te weerstaan (Matth. 4:1-11);
    omdat je uitziet naar de wederkomst van Jezus, de Bruidegom (Mark. 2:18-20);
    om Gods leiding of wil te leren kennen of te zoeken in een bepaalde situatie of moeilijke beslissing (Ezra 8:21,2 Kron. 20:3, Hand. 12:24-13:3, 14:21-23);
    om te versoberen, uit solidariteit met hen die dagelijks onvrijwillig vasten (Jes. 58:1-14);
    om je te verootmoedigen, om voor God te buigen, om schuld te belijden (2 Sam. 12:1-20, Psalm 35:13, Ezra 9, Neh. 1:9:1,2 en Dan. 9:1-19, Joël 2:13, Jona 3:5).
    om genezing of bevrijding te ontvangen (Mat. 17:21)
    om Gods ingrijpen af te smeken i.v.m. een bepaalde crisis of probleem (2 Kron. 20, Nehemia 1:4, 9:1 en Ez. 8:21).
    om te groeien in de genade, om het verbond met de Heere te vernieuwen of om te strijden tegen een bepaalde zonde. (Neh. 9:38, Jes. 58:6, Mat. 6:18).

Opnieuw Wilhelmus a Brakel: ‘Als u werk maakt van het vasten zal deze belofte aan u vervuld worden: Uw Vader…zal het u….vergelden (Mat. 6:18).  De Heere zal tonen dat het Hem aangenaam is. Hij zal uw hart versterken in het geloof en u zult dichter bij God komen. Uw geweten wordt tederder en u krijgt meer kracht om tegen de zonde te strijden. Die het vasten in praktijk gebracht hebben, hebben er nooit spijt over gekregen en we willen het als een bijzonder middel tot groei aanprijzen.’

De kracht van vasten
Vasten als ondersteuning van ons gebed is een krachtig onderdeel van de middelen die we hebben om de geestelijke strijd te voeren. En het heeft grote en vaak verrassende resultaten. ‘Dus vastten wij en smeekten onze God hierover, en Hij liet Zich door ons verbidden’, schreef Ezra (Ezra 8:23). Hun verootmoediging en hun gebed hadden gevolgen. ‘God liet zich verbidden.’ Wat zou er gebeuren als we dit onderdeel van de ‘dienst des Heeren’ serieus zouden nemen en het vasten regelmatig zouden beoefenen?

Gevaren van vasten:
-    Er kunnen listige aanvallen van de duivel komen waardoor je opgeeft of ontmoedigd raakt.
-    Er kan hoogmoed ontstaan (Mat. 6:16). Loop niet met je vasten te koop, maar zeg het alleen wanneer dit nodig is tegen familieleden of direct betrokkenen.
-    Je kunt heimelijk gaan denken dat je er iets mee verdient (Jer. 14:12). Dit geldt m.n. voor hen die het vanuit onzuivere motieven doen.

Twee waarschuwingen
Ten eerste: vasten is geen middel om God te manipuleren. Dat is onmogelijk, maar ook tegengesteld aan het geloof. Vasten moet er niet op gericht zijn te krijgen wat wij willen, maar op het onderwerpen van onze wil aan Zijn wil (en dat is vaak een grote klus!) en zo te ontvangen wat Hij wil geven. 
Een tweede waarschuwing is dat we God er niet mee kunnen afkopen. Vasten vervangt niet de noodzaak Hem te gehoorzamen. Dat is de achtergrond van het bekende gedeelte over vasten in Jesaja 58, waar het volk zegt: ‘Waarom vasten wij, als Gij er toch niet op let?’ God laat hen vervolgens zien wat er mis is: ze breken Zijn geboden, ze schenden de sabbat, ze onderdrukken de zwakken, ze negeren de armen, ze handelen goddeloos (Jes. 58:2-8).

Hoe gaat het praktisch?
Het eerste wat je doet, is een doel bepalen: met welk doel zou ik willen vasten? Wat vraagt God van mij in mijn specifieke situatie? Vervolgens: op welke manier zou ik willen vasten? Welke vorm ga ik kiezen? Vraagt God van mij een totale onthouding van voedsel, waarbij ik alleen op water, kruidenthee en eventueel vruchtensap ga leven? Vraagt Hij van mij een soberheidsvasten? Een mediavasten? Of nog iets anders?

Vervolgens: hoe lang wil ik dit gaan doen? Sla ik misschien dagelijks een of meerdere maaltijden over? Doe ik het alleen of samen met anderen? Doen de eventuele kinderen ook mee, ieder op hun eigen manier en uiteraard zonder daartoe gedwongen te worden? 
Wat dit betreft, is het goed om onderaan de ladder te beginnen door bijvoorbeeld een avondmaaltijd over te slaan en de tijd die dan vrijkomt, te besteden aan het zoeken van de Heere. 

Met vallen en opstaan
Vasten is zelden gemakkelijk. Soms wil het niet. Je bent te moe of te gestrest. Teleurstellingen horen erbij, nederlagen horen bij de strijd. Maar gaandeweg ontdek je dat de weg van bidden en vasten een weg is waaraan God Zijn zegen verleent. Vasten brengt je dichter bij God. Vasten is feesten!

Algemene punten over vasten:
-    Er is een nauw verband tussen gebed en vasten, maar ook tussen bekering/verootmoediging en vasten (Jes. 58:6, Jer. 14:12!). Als er geen sprake is van bekering en innerlijke verootmoediging dan is er geen sprake van het echte vasten en het heeft het geen enkele waarde. Ga daarom niet bidden en vasten als er nog een bepaalde onbeleden zonde tussen jou en de Heere in staat.
-    Het gaat er ook om dat er - in plaats van het voorbereiden van eten en het eten op zich - tijd vrij komt voor het zoeken van God in gebed en Bijbellezen. Bedenk eens hoeveel tijd er vrijkomt als je jezelf drie maaltijden ontzegt!
-    Vasten zal alleen vrucht geven als het gedaan wordt uit zuivere motieven (Mat. 6:17,18). 
-    Je lichaam is ingesteld als een klok, het verwacht op bepaalde tijden dat er voedsel komt. Dit ‘trek’-gevoel moet je gewoon negeren, na een uur is het over. Praktische tip: het gevoel verdwijnt sneller door een paar glazen water te drinken.
-    Er is een particulier vasten (persoonlijk), maar ook een publiek vasten (als gemeente, gebedskring, groep vrienden, gezin, land).
-    Alhoewel de discipelen van de Heiland niet vastten toen zij met Hem rondreisden, zei Hij duidelijk dat zij dit na Zijn hemelvaart wel nodig zouden hebben (Matth. 9:15). Als de Messias op aarde is, is de Bruidegom daar en is het feest. Voor dit 'feest van de volheid' moet 'vasten als treuren' tijdelijk wijken. Anders zou vasten een miskenning zijn van Jezus als de Messias. Maar omdat door de komst van Jezus het eindoordeel is uitgesteld en na Pinksteren de eindtijd begint, is er weer reden om te vasten. Juist wanneer de eindstrijd plaatsvindt - de strijd tussen de oude en de nieuwe mens, tussen vlees en Geest - zullen we weer heel duidelijk behoefte hebben aan vasten.
-    De Heere Jezus zelf vastte veertig dagen voordat Hij Zijn publieke bediening begon. Hoeveel temeer hebben wij dit nodig wanneer wij Zijn werk gaan doen! 
-    Toen de discipelen geconfronteerd werden met een bepaalde demonische macht, zei de Heere Jezus daarvan: ‘Dit geslacht vaart niet uit dan door bidden en vasten’ (Matth. 17:21). De ervaring leert dat vasten een belangrijk wapen is in de geestelijke strijd, wanneer we in het werk van de Heere geconfronteerd worden met geestelijke tegenstand of demonische aanvallen.
-    Andere voorbeelden van ‘vasten’ zijn: tien dagen lang geen internet of email, geen DVD’s, geen tv, geen krant, geen hobby, geen sport, geen... Wat een tijd er dan voor God en voor het gebed vrijkomt! In wezen kun je het vasten toepassen op elk terrein waarvan je van jezelf weet dat je ergens aan gebonden bent.